Vijf vragen die je kunt stellen over Stoptober

In het najaar komt de campagne Stoptober regelmatig op tafel als ik met teams Communicatie oefen met ‘onderbouwd adviseren’.

Stoptober is een initiatief waarbij rokers worden opgeroepen om de hele maand oktober niet te roken. Een campagne die effect heeft, want na een jaar is een kwart van de deelnemers nog steeds rookvrij (bron).

De vraag van teams Communicatie is dan: hoe gaan we lokaal (of regionaal) om met zo’n landelijke campagne? Doen we daar aan mee of niet en als we meedoen: hoe geven we daar een lokale draai aan? De neiging is meestal om mee te doen. Want preventie vindt toch iedereen belangrijk en het kost weinig moeite om de campagne te delen. 

Maar geringe tijdsinvestering (het kost toch weinig tijd), persoonlijke opvattingen (ik vind het een goede campagne) of FOMO (als we niet meedoen, dan lijkt het alsof we het niet belangrijk vinden) vormen geen goed afwegingskader. 

Je mist daarmee het goede gesprek over de maatschappelijke impact die jouw organisatie werkelijk kan maken.

Hoe voer je het goede gesprek?

Begin met de basisvraag:
Is mensen laten stoppen met roken een taak van jouw organisatie? 

Zo nee: ga iets anders doen met je kostbare tijd.

Als mensen laten stoppen met roken wél een taak is van jouw organisatie, dan moet je de volgende vijf vragen kunnen beantwoorden:

1. Wat is de concrete ambitie? 
   De maatschappelijke opgave is vast ‘Gezonder leven’ of ‘Een rookvrije generatie in 2040’, maar dat is te vaag om echt mee aan de slag te gaan. Dus wat is - binnen deze opgave - de concrete ambitie? Bijvoorbeeld: ‘In deze gemeente/regio willen we dat er x aantal mensen [met dit profiel] gaat stoppen met roken. Of: we willen voorkomen dat jongeren beginnen met roken of vapen, want jongeren roken niet minder, maar meer (bron). In deze fase past ook de vraag of je je blik alleen naar buiten richt of help je ook intern collega’s om te stoppen met roken?
2. Heeft deze ambitie prioriteit?
   Als bestuur en organisatie kun je een ambitie hebben, maar als er geen tijd of geld voor is vrijgemaakt en er geen opdrachtgever en opdrachtnemer is, dan zal er in de praktijk niets van terechtkomen. 
3. Wat is de strategie van de organisatie om deze ambitie te bereiken?
   Wat fijn dat er tijd en geld is geregeld en er ook iemand verantwoordelijk is! Nu is de vraag: wat is de strategie om deze ambitie te realiseren? Welke analyse ligt daaraan ten grondslag?  
4. Is communicatie (als vak) nodig om de ambitie te realiseren? Zo ja: hoe?
   Op basis van de analyse kun je bepalen of en welke communicatie nodig is en of team Communicatie daarbij betrokken moet zijn. Let op: als er geen strategie is (zie vraag 3), dan wordt communicatie vaak ingezet in plaats van een strategie! En soms is communicatie de strategie, maar deze aanpak wordt zelden onderbouwd of getoetst.
5. Past het promoten van Stoptober in de jullie aanpak?
   Goed zeg! Er is een concrete ambitie, een echte strategie en er is een onderbouwde aanpak voor de inzet van communicatie. Nu is het een fluitje van een cent om te beoordelen of meedoen aan Stoptober een goed idee is.

Vul voor Stoptober elke andere landelijke campagne of een van de andere 750 inhaakmomenten in en stel precies dezelfde vragen.

Ik ben benieuwd: welk afwegingskader gebruiken jullie om wel of niet aan te haken bij een landelijke campagne? Heb je inzicht in hoeveel campagnes dat zijn op jaarbasis? En nog belangrijker: weet je of en welke impact je daarmee lokaal/regionaal hebt gemaakt?