Wat als de overheid stopt met Facebook Pages?

De rijksoverheid overweegt te stoppen met het gebruik van Facebook Pages vanwege de privacy risico’s die zijn vastgesteld. Als dat gebeurt, dan heeft dat ongetwijfeld gevolgen voor de inzet van Facebook Pages door alle overheidsorganisaties. En er komt onderzoek naar meer platforms. Wat betekent dat voor jouw organisatie?

Het gebruik van social media vind ik echt een steeds groter dilemma voor overheidscommunicatie. Aan de ene kant wil je het contact zo laagdrempelig mogelijk maken. Aan de andere kant is het de vraag hoe lang je gebruik wilt maken van platforms waar commerciële partijen de touwtjes in handen hebben. In de brief die staatssecretaris Van Huffelen op 19 april naar de Kamer stuurde beschreef zij dit dilemma als volgt: “De overheid wil graag gebruik blijven maken van Facebook Pages voor haar communicatie, en tegelijk op rechtmatige en zorgvuldige wijze omgaan met de bescherming van persoonsgegevens en rechten van burgers.”

Uit onderzoek dat het ministerie van BZK heeft laten uitvoeren (een data protection impact assessment, oftewel DPIA) blijkt dat er zeven hoge risico’s kleven aan de gegevensverwerking door Meta. Gesprekken hierover hebben tot nu toe niets opgeleverd. De staatssecretaris heeft daarom de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) gevraagd om aanvullend onderzoek: dat is eind maart afgerond. De AP bevestigt dat de geconstateerde hoge risico’s weggenomen moeten worden om gebruik te kunnen blijven maken van Facebook Pages. Een onderhandelingsteam gaat nu opnieuw in gesprek met Meta. Maar, dreigt de staatssecretaris in haar brief aan de kamer: “Als Meta echter niet wil meewerken aan het mitigeren van alle hoge risico’s, dan zal het gebruik van Facebook Pages moeten worden beperkt of gestaakt.”

Niet alleen Facebook wordt onder de loep genomen

Dit is niet het eerste verbod dat dreigt: rijksambtenaren mogen sinds maart 2023 een aantal apps niet meer op hun werktelefoon gebruiken, waaronder TikTok. De staatssecretaris kondigt in haar brief nu ook aan dat ze nog dit jaar een Kinderrechten Impact Assessment (KIA) laat uitvoeren op drie platforms die op grote schaal door kinderen worden gebruikt, namelijk Snapchat, Instagram en Tiktok.

Naast deze ontwikkelingen zien we ook veel organisaties vrijwillig stoppen met het gebruik van X vanwege onveiligheid door extremistische content die enorm is toegenomen sinds de moderatie van het platform is teruggeschroefd.

Aanleiding om je kanaalstrategie (snel) te herzien?

Wat betekenen deze ontwikkelingen voor de kanaalstrategie van jouw organisatie? Ik denk dat dit hét moment is om die stevig te herzien. Kijk eens kritisch wat de aanwezigheid op die kanalen jouw organisatie nu écht oplevert. Een groot bereik is leuk, maar levert dat ook aantoonbaar resultaat op voor de maatschappelijke opgaven waar je mee bezig bent? Wegen de investeringen op tegen de opbrengsten? 

Tegelijkertijd zeggen de Uitgangspunten overheidscommunicatie: 

• Burgers kunnen zelf een keuze maken via welk beschikbaar kanaal zij met de overheid willen communiceren. (uitgangspunt 7: responsief en bereikbaar)
• Om burgers in de gelegenheid te stellen gebruik te maken van hun rechten en zich tehouden aan de plichten die het beleid stelt, moet de overheid er actief voor zorgen dat deze informatie de burger – die het aangaat – ook bereikt. (uitgangspunt 4: actieve voorlichting)

Ik denk dat je als team Communicatie hier op korte termijn goed voor moet gaan zitten om met directie en bestuur te bepalen wat voor de komende jaren een verstandige aanpak is. Zodat je niet het kind met het badwater weggooit, maar ook niet met vuur speelt als het gaat om de online veiligheid van inwoners.

Ik ben benieuwd welke teams hier al actief mee bezig zijn? En welke besluiten jullie op welke grond hebben genomen?