Wat doe je nog op X?

Het kan je niet ontgaan zijn: de ophef over het gemak waarmee gebruikers van X met chatbot Grok pornografische afbeeldingen kunnen maken. Dat gebeurt ook op grote schaal, vooral van vrouwen en ook van kinderen. X heeft inmiddels ‘ingegrepen’ door deze mogelijkheid alleen nog aan te bieden voor betalende abonnees. Dat maakt het niet minder kwalijk en misschien nog wel kwaadaardiger: betalende abonnees maken dit misbruik dus (bewust) mogelijk. 

Daarmee zwelt ook de kritiek aan op organisaties die nog gebruik maken van dit medium: waarom zou je dat in hemelsnaam nog doen? Terecht werd gewezen op bijvoorbeeld de berichtgeving over de situatie in Venezuela, bijvoorbeeld door Sander Schimmelpenninck in de Volkskrant: 

"Wie bijvoorbeeld de berichten van minister David van Weel over Venezuela wil lezen, kan daarover niets lezen op de officiële website van Buitenlandse Zaken, maar wel op X. Tenminste, als je bereid bent eerst langs kunstmatig gegenereerde beelden van vrouwen in bikini te scrollen. Je vrouw zal maar naast je zitten!"

Daarom deze vragen aan jou als communicatieprofessional als jouw organisatie nog aanwezig is op X: Welke valide onderbouwing kun je daar als afdeling Communicatie nog voor geven? Of heb je de onderbouwing paraat om als de wiedeweerga van het platform te vertrekken?

Wat voor mij wel duidelijk is: de uitgangspunten voor overheidscommunicatie moeten snel worden aangescherpt. Het beleid dateert alweer uit 2017 en er is nogal wat veranderd sinds die tijd. Een van de uitgangspunten is ‘responsief en bereikbaar’. Dat uitgangspunt lijkt me onverminderd belangrijk, maar de uitwerking laat ruimte over voor interpretatie. Daarin staat onder andere: 

"Het recht op communicatie is bovendien techniekonafhankelijk: burgers dienen zelf de keuze te kunnen maken via welk beschikbaar kanaal zij met de overheid willen communiceren."

Je kunt dit lezen als: welk kanaal de burger ook kiest, de overheid moet daar aanwezig zijn om te reageren. Ik interpreteer het echter anders: de burger mag zelf kiezen uit de beschikbare kanalen. De overheid kan onmogelijk op alle kanalen aanwezig zijn en moet dus kiezen welke kanalen zij beschikbaar stelt. Dat gebeurt in de praktijk ook. Die keuze wordt niet alleen gemaakt op basis van kanalen die door burgers veel gebruikt worden, maar ook op basis van bijvoorbeeld veiligheid. Zo mag TikTok niet voor niks door ambtenaren niet worden gebruikt. En besloot bijvoorbeeld de gemeente Epe om de reactiemogelijkheid op Facebook uit te schakelen. Talloze publieke organisaties besloten vorig jaar al om X definitief te verlaten, vaak vanwege het giftige klimaat.

De keuze voor de kanalen die je als overheidsorganisatie beschikbaar stelt, moet  je geregeld herzien. Dat moment is nu wel echt aangebroken.