Het nieuwe (landelijke) coalitieakkoord: wat is interessant voor Communicatie?

In de inleiding van ‘Aan de slag. Bouwen aan een beter Nederland’ valt meteen deze zin op: 

'Een land waarin schelden op X niet de norm is, omdat de grote meerderheid dat niet normaal vindt.'

De coalitie wil ook strenger toezicht op grote online platforms, met
verplichtingen tot transparantie over algoritmes en inkomsten, en met effectieve moderatie van illegale content. Verslavende, polariserende en antidemocratische algoritmes worden verboden en strafbare content moet binnen een uur na bevel van de toezichthouder worden verwijderd. 

Ik ben benieuwd welke gevolgen dat gaat hebben voor de aanwezigheid van overheidsorganisaties en bestuurders op X. Deze week werd namelijk bekend dat de Franse autoriteiten een inval gedaan hebben gedaan in een kantoor van  X in Parijs. Het onderzoek richt zich op een reeks strafbare feiten, waaronder het verspreiden van kinderporno en genereren van seksuele deepfakes. 

Dat is niet niks en wat mij betreft heeft elke overheidsorganisatie of bestuurder die nog actief is op X heel wat uit te leggen. Het commentaar van de redactie van Trouw liet deze week wat dat betreft ook weinig aan de verbeelding over: 

'Wie een vraag aan de overheid heeft, maakt op dit moment de beste kans op een antwoord wanneer je een account aanmaakt op een platform van een erkend anti-democratische en anti-Europese miljardair, met een AI-agent (Grok) die aan de hand van enkele eenvoudige prompts seksueel getinte deepfakes produceert, ook van minderjarigen.'

Het verlaten van X past mooi bij de plannen te  investeren in een sterke en onafhankelijke Nederlandse en Europese techsector. De nieuwe coalitie noemt dat niet alleen economisch verstandig, maar ook essentieel voor onze democratie en nationale veiligheid. 

Dienstverlening: niet zoveel nieuws onder de zon

Wat betreft dienstverlening is er niet zoveel nieuws onder de zon:

Overheidsdiensten worden toegankelijk en begrijpelijk ontworpen voor iedereen, inclusief mensen met een beperking. We zorgen voor voldoende telefonische en fysieke loketten.

Het is jammer dat dit opnieuw als goed voornemen wordt gepresenteerd, want daarmee wordt voorbij gegaan aan het feit dat dit de overheid al jaren niet lukt. Ondanks decennia van best duidelijke wet- en regelgeving, komt het er maar niet van in de praktijk. Het heeft een hoog POSIWID-gehalte: the Purpose Of a System Is What It Does. Oftewel: als we het echt anders zouden willen, hadden we het systeem allang anders ontworpen. Gelukkig weet ik ook dat er bij de overheid die-hards werken, die onder de radar hier wel echt stappen mee aan het zetten zijn. Dat geeft deze burger dan weer een beetje moed.

Hopelijk blijft er voldoende geld over voor die telefonische en fysieke loketten, want de kans dat het nodige budget wordt opgevreten door AI-cowboys met grote beloften over intelligente chatbots en AI-agents is levensgroot aanwezig. 

Recht op begrijpelijke taal

In het coalitieakkoord zijn ook weer mooie, ronkende woorden te vinden over een betrouwbare en menselijke overheid met wederom het voornemen de uitvoering beter te betrekken. Wat wel echt nieuw is, is het voornemen het recht op begrijpelijke taal te verankeren. Dat voelt hopelijk als een mooi steuntje in de rug  voor alle vakgenoten die zich daar nu al heel hard voor inzetten. Al is wel de vraag hoe dat verankeren er in de praktijk uitziet, want begrijpelijke taal is zeer contextgevoelig en lijkt me erg moeilijk vast te leggen in een wet of in regels (en nee, taalniveau B1 is geen goede maatstaf voor de begrijpelijkheid van een tekst).

Andere zaken om in de gaten te houden zijn de invoering van een lobbyregister, het voornemen de Wet Open Overheid beter toepasbaar te maken en de voorgenomen vereenvoudiging van de AVG.

Wat lees jij in het coalitieakkoord?

Er is natuurlijk nog veel meer te lezen in het coalitieakkoord, zeker op de meer inhoudelijke thema’s. Dus ik ben benieuwd wat jij er uit haalt en of dat helpt richting te geven aan jouw werk in de praktijk?