Hoeveel tijd mag het redigeren van teksten kosten?

Bij verschillende teams Communicatie kwam de afgelopen weken ter sprake hoeveel tijd het ‘redigeren van teksten’ kost. Is dat eigenlijk wel werk voor een vakteam Communicatie? De meningen hierover lopen sterk uiteen. Maar waar gaat dit gesprek nou eigenlijk echt over? Tijd om dat eens af te pellen.

Is redigeren het corrigeren van teksten of doe je meer?

De eerste vraag die je elkaar kan stellen is: wat versta je eigenlijk onder redigeren? Als je deze vraag stelt, dan zegt de een bijvoorbeeld: ik corrigeer spelfouten en zet de punten en komma’s goed. Maar een andere collega antwoordt: ik ga dan kijken of de tekst begrijpelijk is voor inwoners en deze zo nodig aanpassen en/of daarover in gesprek met de vakcollega’s.

Je voelt al aan: het een of het ander is nogal een verschil qua tijdsinvestering. En ook in de vraag of het een verantwoordelijkheid van team Communicatie is. Als je onder redigeren alleen tekstcorrectie verstaat, dan kun je je afvragen wat je toegevoegde waarde is ten opzichte van een goede online spellingchecker. Wat wordt verwacht van vakcollega’s op het gebied van correct taalgebruik? Welke ondersteuning wordt door leidinggevenden geboden als daar verbetering in nodig is? Hoe erg is het eigenlijk als er wat spel- of stijlfouten in een tekst zitten? Kan dat ook per soort tekst of outlet verschillen? En als je vindt dat je daar als team Communicatie een taak in hebt: hoeveel uur reserveer je daar dan voor? 

Is redigeren het toepassen van taalniveau B1?

Als je wilt werken aan begrijpelijke teksten, dan komt de toegevoegde waarde van ‘communicatie als vak’ al meer in beeld. Maar ook dan gaat het weer om hoe je deze taak opvat. Als je die interpreteert als de ‘regels van taalniveau B1’ toepassen, dan probeer je bijvoorbeeld abstracte woorden en vaktaal te vervangen door eenvoudige(r) woorden en lange zinnen op te knippen in korte zinnen. Dat vraagt al meer tijd en afstemming dan pure tekstcorrectie. Ook voor deze taakopvatting kun je je afvragen wat je toegevoegde waarde is, als je ziet wat een LLM hierin kan betekenen. Zoals je ondertussen vast wel weet ben ik kritisch op de inzet van AI, maar ‘zoek en vervang’ kun je best goed automatiseren.

Taalstrategie is belangrijker dan het toepassen van taalniveau B1

Echt werken aan begrijpelijkheid vraagt natuurlijk veel meer tijd en inspanning. We komen dan bijvoorbeeld op het gebied van taalstrategie: hoe geef je met woorden vorm aan de werkelijkheid en hoe maak je de vertaalslag van beleidstaal naar mensentaal? Iemand die daar waardevolle kennis en tips over deelt is Jens van der Weele(abonneer je op zijn nieuwsbrief!). Taalstrategie is in mijn ogen veel belangrijker dan het toepassen van taalniveau B1. Als je meer wilt weten over de zin en onzin van B1, dan kun je deze aflevering van de Direct Duidelijk Tour bekijken.

Als je echt wilt werken aan begrijpelijkheid, dan heb je content design nodig

Als je echt werk wilt maken van begrijpelijke communicatie, dan kom je op het terrein van contentdesign terecht en dat is een vak apart! Contentdesign gaat oneindig veel verder dan ‘een tekst redigeren’. Een contentdesigner is een ontwerper, die samen met collega’s van andere disciplines onderzoekt wat mensen nodig hebben en content maakt die past bij die behoefte. De input voor een contentdesigner is dus onderzoek (waar dat bij de redacteur tekst is) en de output kan iets heel anders zijn dan een tekst. Als je hier meer over wilt weten: lees dan het artikel Contentdesign: wat het is en waarom je dit niet kunt missen in je online team van Wiep Hamstra.

Wiep was ook te gast in een aflevering van de Direct Duidelijk Tour, waarin ze samen met Theo van der Mark, teamleider heffing, invordering en dienstverlening bij Drechtsteden, vertelde hoe zij samen werken aan een begrijpelijke belastingaanslag van de gemeente. Een enorme operatie om dat echt goed te krijgen, omdat er in de verstuurde brieven informatie uit verschillende bronnen samen komt en de ruimte in die brieven ook nog eens beperkt is. Het is werk dat ze tot op de dag van vandaag nog verder aan het optimaliseren zijn. En dat gaat dus echt veel verder dan het redigeren van de brieven die jaarlijks verstuurd worden voor de belastingaanslag. Je hebt er ook meerdere disciplines voor nodig, zoals de vakinhoudelijke collega’s, juristen en ict.

Loop niet in de AI-val van content-controleur 

Als het gaat om AI, dan zien we eigenlijk overal de waarschuwing om toch vooral ‘the human in the loop’ te houden. Oftewel: content die kunstmatig wordt gegenereerd, moet handmatig door een mens worden gecontroleerd. Dat is ook wat de demissionair staatssecretaris Van Marum voor Digitalisering specifiek voor ‘communicatie-uitingen van de overheid’ benadrukte naar aanleiding van vragen van de vaste commissie Digitale Zaken over het Overheidsbreed standpunt generatieve AI. Besef even wat dat potentieel kan vragen van een team Communicatie - bij wie die taak al snel terecht komt (want die waren toch van het controleren van teksten?). Meer daarover lees je in mijn nieuwsbrief ‘We hebben geen AI, maar juist menselijke kracht nodig’.

Mijn advies? Wees het voor dat je helemaal aan het eind van de pijplijn het afvoerputje bent, waar je eigenlijk niet meer kunt redden wat er te redden valt. Zorg dat je het team Communicatie daar positioneert waar je echte toegevoegde waarde kunt leveren: het ontwerpen van content waar inwoners en ondernemers echt wat aan hebben. 

De belangrijkste tips op een rijtje

Dit zijn de drie belangrijkste tips die ik je wil meegeven:

1. Bespreek als team wat je precies verstaat onder ‘redigeren’.
2. Besluit of je tekstcorrectie ziet als verantwoordelijkheid voor team Communicatie en zo ja: voor welk soort teksten specifiek? Maak inzichtelijk hoeveel tijd dit kost en reserveer deze uren ook in je jaarplan voor 2026.
3. Wil je werken aan begrijpelijke communicatie? Zorg dan dat je kennis ontwikkelt over taalstrategie en haal het specialisme contentdesign in huis.