Vijf inzichten na twee jaar Communiceren met focus

Het is nu twee jaar geleden dat het boek 'Communiceren met focus' van mij en Aart Paardekooper uit kwam. En wat hebben we ontzettend veel geleerd in die twee jaar. We kwamen maar liefst bij 91 organisaties langs voor een begeleidingstraject of teamsessie. Dat waren veel gemeenten (groot én klein), maar ook bij veiligheidsregio's, een woningcorporatie, een ziekenhuis, een inspectie en andere organisaties in het publieke domein.

Allemaal intense dagen waar we vooral het gesprek over de essentie van ons vak voerden (en daar gaan we volgend jaar in dezelfde vaart mee door!). We vinden het geweldig om samen met teams ons mooie vak verder vorm te geven en misschien ook wel een beetje op z'n kop te zetten? 

We delen vijf observaties uit al die gesprekken en indrukken. Welke herken jij of juist niet?

De bierkaai is taaier dan we dachten

Waar we ons echt in vergist hebben is hoe hardnekkig de verwachtingen over communicatie als toverstafje of duizend-dingen-doekje zijn. Bestuurders en vakcollega's willen vaak communiceren over van alles en  nog wat en de zendingsdrang is onverminderd groot. Dat gebeurt overigens meestal met goede bedoelingen. En als dan het goede gesprek mist over hoe je echt maatschappelijke impact kunt maken met communicatie (als vak), dan blijven die onrealistische verwachtingen bestaan. 

Daarom is ons motto is inmiddels geworden: 'Niet communiceren over, maar communiceren zodat ...'

Verandering begint bij de opvattingen van team Communicatie zelf

Tijdens begeleidingssessies gaat het gesprek heel vaak over de rolopvatting van de communicatieprofessional.  Als je als team Communicatie het stuur (terug) wilt pakken van je eigen werk, dan is het goed om de eigen impliciete overtuigingen op te sporen die in de weg kunnen zitten. Bijvoorbeeld dat communicatie toch een dienstbaar beroep is en vooral anderen moet ontzorgen. 

Onze opvatting hierover is: 'Niet dienstbaar aan de organisatie, maar dienend aan de gemeenschap'. En dat verdient af en toe een stevig gesprek ;-) 

Het lukt niet altijd

Aan de slag met focus om meer maatschappelijke impact te maken kan een hobbelige weg zijn, zeker als organisatie en/of bestuur gewend zijn dat team Communicatie werkt volgens het 'U vraagt, wij draaien'-principe. Het is vooraf niet altijd te voorspellen of zo'n omslag lukt. Soms vat een team de koe bij de hoorns en maakt meteen grote stappen. Soms hebben wij er een beetje een hard hoofd in en verrast een team ons enorm. Soms weten we het niet zeker wat nu het effect is, maar blijkt pas veel later dat er wel degelijk wat in gang is gezet. En eerlijk is eerlijk: soms lukt het ook niet. Of nu nog niet. Of een beetje. We krijgen steeds beter zicht op de factoren die daar invloed op hebben en dat is een belangrijke stap in de verdere ontwikkeling van Communiceren met focus. Heb jij daar gedachten over? We horen ze graag!

Focus op impact geeft het plezier in het vak weer terug

Communicatieprofessionals zijn over het algemeen niet voor niks voor de overheid of een publieke organisatie gaan werken. Ze kiezen bewust voor een omgeving waar ze van betekenis kunnen zijn. Niets is dan zo frustrerend als overspoeld te worden door de waan van de dag en je af te vragen of je  in alle drukte wel de goede dingen aan het doen bent. Focus kan het plezier in het werk dan weer terugbrengen.

Ter illustratie deze mail die ik afgelopen week kreeg van iemand kreeg over het effect van een teamdag over Communiceren met focus: 

"Persoonlijk vielen er voor mij vooral heel veel zaken op hun plek. Het wel weten/voelen, maar nu ook kunnen ‘pakken’. Dat brengt me zoveel. Vooral ook weer veel meer plezier in mijn werk." 

Focus verleggen van advies- naar analysevaardigheden

Stevig in je vak staan vraagt goede adviesvaardigheden. Veel teams pakken dat ook bewust op met trainingen en teamleiders coachen daarop. Maar wij denken inmiddels dat je er daarmee niet bent. Want wat we keer op keer ervaren is dat in de praktijk vaak een analyse ontbreekt bij het advies. En als je je advies of aanpak niet kunt onderbouwen, dan heb je geen grond onder je voeten voor het goede gesprek. Teams Communicatie geven aan dat ze (te) weinig tijd hebben voor analyse en onderzoek (zie ook de resultaten van ons onderzoek naar de 'Organisatie van Communicatie bij gemeenten'). Maar wij krijgen erg vaak de vraag: 'Als ik een analyse wil maken, hoe doe ik dat dan?'. Dus het gaat niet alleen om tijd, maar ook om vaardigheid. Daarom verschuiven wij de aandacht van adviesvaardigheden naar analysevaardigheden!

Een impactanalyse maken is makkelijker dan je denkt. Als hulpmiddel hebben wij een kaartenset gemaakt met praktische tips.

Meer weten?

Kijk op de website Communiceren met focus of neem contact met me op.